گنج نادرشاه کجاست؟

کرنال، شمال هند؛ سه‌شنبه / ۵ اسفندماه ۱۱۱۷ خورشیدی: آرامش پیش از طوفان است. اما جنگی درمی‌گیرد که سریع تمام شد. قبل از آن‌که پادشاه هند بتواند تدبیری بیاندیشد؛‌ سپاهش متلاشی می‌شود. نادرشاه در ۱۲۰ کیلومتری دهلی است و محمدشاه گورکانی پادشاه مغولِ هندوستان امان می‌خواهد. مذاکره بین دو شاه یک نتیجه دارد؛ سپردن کلید خزانه سلطنتی هند به نادرشاه افشار در ازای ادامه سلطنت پادشاه گورکانی در هند. معامله انجام می‌شود و دو ماه بعد نادرشاه با گنجی بزرگ به سوی ایران بازمی‌گردد. گنجی که برای نگهداری‌اش خزانه‌ای لازم بود. داستان این گنج و خزانه‌ای که می‌گویند نادرشاه غنیمتش را در آن پیدا کرد، در این قسمت از «ایران به روایت آثار» ببینید.

«ایران به روایت آثار» مجموعه‌ گزارشی ویدئویی است که هر هفته شنبه‌ها در عصر ایران منتشر می‌شود. قسمت شصت‌وچهارم این مجموعه را می‌توانید روز شنبه ۳ مهرماه ببینید.

 

می‌گویند خزانه درون عمارت بزرگی بوده که آن را کاخ خورشید می‌نامیم؛ در شهر کلات نادر. جایی در حوالی مشهد، نزدیک مرز ترکمنستان امروز، محصور شده در میان کوه‌های هزارمسجد. دژی طبیعی و بیضی‌شکل با ۳۶ کیلومتر طول و ۱۲ کیلومتر عرض که همیشه مکانی مهم برای پادشاهان سلسله‌های گوناگون بوده. در زمان سامانیان جایگاه ویژه خاندان سیمجوریان بوده و بعدها در عصر سلجوقیان پایگاه مهم آن‌ها. با فتح ایران به دست مغولان، اَباقا پسر هلاکو که در خراسان بود با مقاومت کلات مواجه شد و سرانجام آن را به دست ارغون‌خان فرزند خود گشود. با ضعیف شدن ایلخانان مغول در ایران، کلات مدتی به دست جانی‌قربانی‌ها اداره شد و بعد هم زیر فرمان امیرتیمور گورکانی رفت تا سال‌ها بعد و حکمرانی صفویان بر آن و سپس ظهور نادرقلی‌ از ایل افشار که این قلعه‌شهر را فتح کرد و همراه با سپاه صفویه مشهد را گشود تا شورش ملک محمود سیستانی را بخواباند.